Home › Regels nu en straks

Actueel · stand 22 oktober 2026

Hypotheekregels nu en straks

Banken scherpen aflossingsvrij lenen aan, ABN AMRO en Rabobank en Obvion voeren een grens op 85 jaar in (bankbeleid, geen wet) en de belastingregels schuiven op. Hier ziet u per onderwerp wat er tot nu toe gold, wat er verandert en vanaf wanneer. Wat het voor u betekent, ziet u in uw hypotheek in drie scenario's; wat elders geldt, bij hypotheekregels in Europa. Met het nieuws van Rabobank, ABN AMRO, ING en ASN Bank over aflossen, verlengen en pensioen, een vergelijking met andere Europese landen en een feitencheck.

In één oogopslag

Wat verandert er, en vanaf wanneer?

Een regel met “voorstel” is aangekondigd maar nog niet definitief. Bankvoorwaarden kunnen tussentijds wijzigen; kijk voor uw eigen situatie altijd bij de bank zelf of vraag het uw adviseur.

Hypotheekregels: tot nu toe en nu of straks. Bronnen onderaan de pagina.
OnderwerpTot nu toeNu of straksVanaf
Bankbeleid
Aflossingsvrij lenen bij Rabobank en ObvionTot 50% van de woningwaardeTot 30% van de woningwaarde, met een maximum van € 150.00011 mei 2026
Aflossingsvrij lenen bij ABN AMRO en FloriusTot 50% van de woningwaardeTot 30% van de woningwaarde. ABN AMRO: maximaal € 150.000 bij een woningwaarde tot € 1 miljoen, € 250.000 tot € 2 miljoen en € 500.000 daarboven. Florius: maximaal € 150.0001 juni 2026
Aflossingsvrij lenen bij INGTot 50% van de woningwaardeTot 30% van de woningwaarde, met een maximum van € 150.000 bij een woningwaarde tot € 1 miljoen, € 250.000 tot € 2 miljoen en € 500.000 daarboven. Geldt ook bij verhogen, een tweede hypotheek en omzetten naar aflossingsvrij23 juli 2026
Aflossingsvrij lenen bij ASN Bank (ook SNS, RegioBank, BLG Wonen)Tot 50% van de woningwaardeTot 30% van de marktwaarde, zonder maximumbedrag; niet voor uitgaven als een auto of vakantie11 mei 2026
Pensioeninkomen meetellen, Rabobank en ObvionVanaf 10 jaar vóór uw pensioenVanaf 15 jaar vóór uw pensioen. Bij een AOW-leeftijd van 67 is dat vanaf uw 52eMaart 2027
Schuld als u 85 wordt, ABN AMROGeen aparte grens op 85 jaarHoogstens 50% van de woningwaarde als de oudste aanvrager 85 wordt. Niet voor de Overwaarde HypotheekDecember 2026 (aangekondigd: 9 december)
Schuld als u 85 wordt, Rabobank en ObvionGeen aparte grens op 85 jaarHoogstens 70% van de woningwaardeMaart 2027 (datum volgt)
Einde looptijd aflossingsvrij, ABN AMROHerfinancieren tot 50%Blijft: tot 50% van de woningwaarde aflossingsvrij herfinancieren, als u door de toets komt op inkomen, leeftijd en woningwaarde; de grens op 85 jaar geldt dan ookOngewijzigd
Einde looptijd aflossingsvrij, Rabobank en ObvionHerfinancieren tot 50%Bij het einde van de looptijd, scheiding of overlijden zoekt de bank samen met u naar een passende oplossing11 mei 2026
Einde looptijd aflossingsvrij, INGHerfinancieren tot 50%Blijft: bij verlengen aan het einde van de looptijd tot 50% van de woningwaarde, als u door de toets komt op inkomen, leeftijd en woningwaarde. Bij scheiding of overlijden zoekt ING met u naar een oplossing; een nieuw of hoger aflossingsvrij deel valt onder de 30%. ING neemt zelf contact op met klanten met een aflossingsvrije hypotheek23 juli 2026
Einde looptijd aflossingsvrij, ASN BankHerfinancieren tot 50%Overgangsregeling: loopt een aflossingsvrij leningdeel af vóór 1 januari 2030, dan mag u tot die datum opnieuw tot 50% aflossingsvrij lenen, zonder het aflossingsvrije deel te verhogen. Daarna geldt 30%; het deel daarboven lost u af of zet u om naar annuïtair of lineair, als dat past bij uw inkomen. ASN raadt aan minimaal een jaar vooraf contact op te nemen met uw adviseur11 mei 2026; 30% vanaf 1 januari 2030
Rentevaste periode verlengenGeen gevolgen voor het aflossingsvrije deelBlijft zo: een nieuwe rentevaste periode raakt uw bestaande aflossingsvrije deel nietOngewijzigd
Belasting
Hoogste tarief hypotheekrenteaftrek37,56% (2026)38,16% (voorstel)1 januari 2027
Aftrek voor schulden die op 1 januari 2001 al bestondenAftrekbaar, maximaal 30 jaar vanaf 1 januari 2001Termijn voorbij: geen aftrek meer, de schuld valt in box 31 januari 2031
Eigenwoningforfait0,35% van de WOZ-waarde; hoger tarief boven € 1.350.0000,35%; hoger tarief boven € 1.360.000 (voorstel)1 januari 2027
Woning en energie
Salderen van zonnestroomSalderingsregeling, met terugleverkosten bij veel energiebedrijvenSalderingsregeling vervalt. De leennormen houden al rekening met de lagere opbrengst1 januari 2027
EnergielabelKlassen G tot en met A++++Aanvullend label A0 voor emissievrije gebouwen; de indeling wordt de komende jaren herzien naar A tot en met GMei 2026, herziening later
Fundering in het taxatierapportGeen verplichte funderingsparagraafVerplichte funderingsrisicoklasse van A tot en met E1 april 2026
Toezicht en normen
AFM Leidraad HypotheekadviseringVersie uit 2011, in zeven afleveringenHerziene leidraad, met onder meer verduurzaming, fundering en passende woonlastenApril 2026
Leennormen en NHG-grens2026: NHG-grens € 470.000, of € 498.200 met energiebesparende voorzieningenNormen en NHG-grens voor 2027 zijn nog niet vastgesteld; ze worden in het najaar bekendgemaakt1 januari 2027
De wet: Tijdelijke regeling hypothecair krediet (Trhk)
Toetsen van aflossingsvrijDe maandlast wordt getoetst alsof u annuïtair aflost over 30 jaar, ongeacht de hypotheekvorm (artikel 3 lid 2)Ongewijzigd: met aflossingsvrij kunt u niet meer lenen dan met aflossenSinds 2013
Maximaal aflossingsvrijGeen wettelijk maximum. De grens van 50% was een afspraak van de sector uit 2011Geen wettelijk maximum. De grens van 30% is bankbeleid2011 (sector); 2026 (banken)
Maximale leningHoogstens 100% van de woningwaarde, met uitzonderingen voor onder meer verduurzaming (tot 106%) (artikel 5)OngewijzigdGeldend sinds 1 januari 2026
Pensioeninkomen meetellenVerplicht als u binnen 10 jaar na het afsluiten de AOW-leeftijd bereikt (artikel 2 lid 5)Ongewijzigd in de wet; banken mogen strenger zijn, zoals Rabobank met 15 jaarGeldend sinds 1 januari 2026
Oversluiten op dezelfde woningBlijft u in de woning wonen en wordt de lening niet hoger, dan mag de bank afwijken van de toets op inkomen en woningwaarde (artikel 4 lid 2 en artikel 5 lid 4a)Ongewijzigd in de wet. De bank hoeft er geen gebruik van te maken en kan eigen voorwaarden stellen, zoals de grens van 30% aflossingsvrijGeldend sinds 1 januari 2026
Toetsrente bij korte rentevaste periodeIs de rente korter dan 10 jaar vast, dan wordt getoetst met minimaal 5% (artikel 3 lid 9 en 10)OngewijzigdGeldend sinds 1 januari 2026
Nieuws

Rabobank en Obvion

Aflossingsvrij: 30% en € 150.000

Sinds 11 mei 2026 kunt u bij een nieuwe hypotheek, bij oversluiten of bij een verhoging nog maximaal 30% van de woningwaarde aflossingsvrij lenen, tot € 150.000. Dat was 50%. Obvion volgt dezelfde grens.

Bestaande klanten

Verandert u niets aan uw hypotheek, dan verandert er niets. De nieuwe regels gelden als u oversluit, verhuist of het aflossingsvrije deel wilt verhogen. Bij het einde van de looptijd, een scheiding of overlijden zoekt de bank samen met u naar een oplossing.

Verlengen van de rente

Drie maanden voor het einde van uw rentevaste periode krijgt u een aanbod. Reageert u niet, dan verlengt de bank automatisch, meestal met een vergelijkbare periode. Verlengen kost geen advies- of afsluitkosten.

Vanaf maart 2027: pensioen 15 jaar eerder meetellen

Rabobank en Obvion houden bij de maximale hypotheek voortaan vanaf 15 jaar vóór uw pensioen rekening met uw verwachte pensioeninkomen; nu is dat 10 jaar. Is dat inkomen lager, dan kunt u al vanaf uw vroege jaren vijftig minder lenen. Dit raakt vooral wie na een scheiding of verhuizing een nieuwe hypotheek nodig heeft.

Vanaf maart 2027: grens op 85 jaar

Rabobank en Obvion gaan een maximum hanteren van 70% van de woningwaarde voor de schuld op het moment dat u 85 wordt. De precieze datum volgt nog.

Nieuws

ABN AMRO en Florius

Aflossingsvrij: 30% met een staffel

Sinds 1 juni 2026 mag een nieuwe aflossingsvrije lening hoogstens 30% van de woningwaarde zijn. ABN AMRO hanteert een maximumbedrag dat meeloopt met de woningwaarde: € 150.000 tot € 1 miljoen, € 250.000 tot € 2 miljoen en € 500.000 daarboven. Florius hanteert € 150.000.

Bestaande klanten en verlengen

Wie niets wijzigt, houdt zijn huidige regeling. Een nieuwe rentevaste periode heeft volgens ABN AMRO geen gevolgen voor het aflossingsvrije deel. De nieuwe regels gelden bij inhoudelijke wijzigingen, zoals verhuizen of verhogen.

Einde looptijd: nog tot 50%

Loopt uw hypotheek af, dan kunt u bij ABN AMRO nog steeds tot 50% van de woningwaarde aflossingsvrij herfinancieren, als u door de toets komt. Verlengen kan tot maximaal dertig jaar, afhankelijk van uw inkomen, uw leeftijd en de waarde van uw woning; ook de grens op 85 jaar (hoogstens 50%) telt dan mee. Vraag dat ongeveer zes maanden vooraf aan.

Vanaf december 2026: grens op 85 jaar

De schuld mag hoogstens 50% van de woningwaarde zijn als de oudste aanvrager 85 wordt. Dat geldt bij een nieuwe hypotheek, oversluiten, verhuizen en wijzigingen, maar niet voor de Overwaarde Hypotheek. Bestaande leningdelen blijven ongemoeid zolang looptijd en hypotheekvorm niet veranderen. Ook vraagt ABN AMRO vanaf 9 december 2026 naar uw verwachte pensioeninkomen als u tijdens de looptijd met pensioen gaat.

Nieuws

ING

Vanaf 23 juli 2026: aflossingsvrij 30%

Bij een nieuwe hypotheek mag het aflossingsvrije deel hoogstens 30% van de woningwaarde zijn, met een maximum van € 150.000 dat meeloopt met de woningwaarde: € 250.000 vanaf € 1 miljoen en € 500.000 vanaf € 2 miljoen. Dat geldt ook bij een verhoging, een omzetting naar aflossingsvrij en een tweede hypotheek.

Bestaande klanten en verlengen

Wie de hypotheek ongewijzigd voortzet, merkt niets. Wie verlengt, mag het huidige aflossingsvrije deel houden, tot hoogstens 50% van de woningwaarde.

Scheiding of overlijden

ING kijkt dan samen met de klant naar een passende oplossing. In veel gevallen kan het bestaande aflossingsvrije deel blijven. ING neemt zelf contact op met klanten met een aflossingsvrije hypotheek om de opties voor de lange termijn te bespreken.

Nieuws

ASN Bank (ook SNS Bank, RegioBank en BLG Wonen)

Vanaf 11 mei 2026: aflossingsvrij 30%

Voor aanvragen vanaf 11 mei 2026 mag hoogstens 30% van de woningwaarde aflossingsvrij zijn, ongeacht de hoogte van de hypotheek; er is geen maximumbedrag. Aflossingsvrij lenen voor bijvoorbeeld een auto of vakantie kan niet meer.

Bestaande klanten en verlengen

Er verandert niets tot het einde van de looptijd, ook niet na het verlengen van de rentevaste periode. Dat geldt ook voor hypotheken van de voormalige merken SNS Bank, RegioBank en BLG Wonen. De grens van 30% gaat pas gelden bij een wijziging, zoals een verhoging of een nieuwe financiering bij verhuizen.

Einde looptijd: overgangsregeling tot 2030

Loopt een aflossingsvrij leningdeel af vóór 1 januari 2030, dan mag u tot die datum opnieuw tot 50% aflossingsvrij lenen, zonder het aflossingsvrije deel te verhogen. Daarna geldt 30%. Bij scheiding of overlijden kijkt de bank naar de individuele situatie.

Aflossen en verlengen

Wat betekent dit voor u?

U verandert niets

Uw aflossingsvrije hypotheek loopt door zoals hij is, ook als u de rente verlengt. Wel betalen aflossingsvrije leningen bij veel aanbieders inmiddels een hogere rente dan een annuïteitenhypotheek. Vraag bij uw renteaanbod na welke opslag er voor u geldt.

Uw looptijd loopt af

Dan moet u de schuld aflossen of opnieuw financieren, vaak op een lager inkomen na uw pensioen. De grenzen op 85 jaar bij ABN AMRO en Rabobank en Obvion maken dat strenger. Begin op tijd: vijf tot tien jaar voor de einddatum. Een eerste indicatie geeft de rekenhulp uw scenario.

U wilt verhuizen of verhogen

Dan gelden de regels van de bank op dat moment. Bij de grote banken is dat nu hoogstens 30% aflossingsvrij, vaak met een maximumbedrag. Wat daarboven uitkomt, moet u in de regel aflossen, en dat geeft een hogere maandlast. Laat vooraf uitrekenen of u dat kunt dragen, en of meenemen van uw oude hypotheek gunstiger is.

Extra aflossen

Bij de meeste geldverstrekkers mag u jaarlijks een deel boetevrij aflossen, vaak 10% van de oorspronkelijke lening; dat verschilt per bank. Lost u meer af, dan mag de vergoeding niet hoger zijn dan het financiële renteverlies van de bank over de resterende rentevaste periode. Extra aflossen kan u helpen om onder een grens van 30%, 50% of 70% te komen.

U gaat uit elkaar

Wie na een scheiding de woning wil houden, moet de hypotheek op eigen inkomen kunnen dragen, met de nieuwe toetsen. Dat is vooral lastig voor de minst verdienende partner: wie minder of in deeltijd werkte, bijvoorbeeld voor de zorg voor kinderen, heeft vaak een lager inkomen en minder pensioen opgebouwd. Door de pensioentoets vanaf 15 jaar vóór het pensioen speelt dat al rond uw 52e. Wie in de woning blijft en de lening niet verhoogt, mag de bank volgens de wet laten oversluiten zonder volledige toets op inkomen (Trhk, artikel 4 lid 2); de bank is daartoe niet verplicht. Wie vertrekt en een nieuwe hypotheek nodig heeft, valt volledig onder de normen. Laat vóór de verdeling voor u allebei uitrekenen wat overnemen of opnieuw kopen betekent.

Zelf rekenen? Gebruik het verhuisscenario als u wilt verhuizen met een aflossingsvrije hypotheek, of de rekenhulpen voor verlengen en doorstromen.

Bespreek het met een adviseur. Een hypotheekadviseur kan uw situatie naast de actuele voorwaarden van de geldverstrekkers leggen en doorrekenen wat aflossen, verlengen of oversluiten voor uw maandlasten betekent, nu en na uw pensioen. Bankbeleid verandert snel; laat de voorwaarden controleren op het moment van uw aanvraag.
Overwaarde

Overwaarde vrijmaken buiten de bank

Wie bij een bank niet meer rondkomt, krijgt soms een aanbod van een andere partij, bijvoorbeeld om de woning te verkopen en terug te huren (sale-and-leaseback). Zulke constructies vallen vaak buiten het toezicht van de AFM, DNB en de ECB. Volgens NVHP Nieuwsbrief 62 (13 oktober 2026) riep de AFM consumenten in oktober 2026 op daar voorzichtig mee te zijn; de AFM-publicatie zelf is nog niet in een primaire bron gecontroleerd.

Tips van de AFM (volgens de NVHP-nieuwsbrief)

  1. Neem voldoende tijd om een beslissing te nemen.
  2. Vergelijk verschillende mogelijkheden.
  3. Denk na over de gevolgen op langere termijn.
  4. Controleer of de aanbieder een vergunning van de AFM heeft.
  5. Informeer uw hypotheekverstrekker.
  6. Bekijk de voorwaarden kritisch.
  7. Laat de waarde van uw woning of grond onafhankelijk vaststellen.
  8. Meld signalen bij de AFM.

Strengere normen voor ouderen kunnen ertoe leiden dat meer mensen naar zulke constructies uitwijken (Mogelijk). Laat een aanbod beoordelen door een hypotheekadviseur die zelf geen belang heeft bij de constructie, en controleer de aanbieder in het register van de AFM.

Renteaftrek

Wie heeft straks nog renteaftrek?

Ook als de hypotheekrenteaftrek blijft bestaan, hebben steeds minder huishoudens er nog echt iets aan. Dat komt door de termijn van 30 jaar en door de gestegen WOZ-waarde.

Lening van vóór 2001: einde in 2031

Voor een schuld die op 1 januari 2001 al bestond, is de rente sinds die datum hoogstens 30 jaar aftrekbaar. Op 1 januari 2031 stopt de aftrek voor dat schulddeel. De schuld valt dan in box 3, terwijl u voor de woning het eigenwoningforfait blijft optellen. Heeft u geen aftrekbare rente meer, dan geldt de Wet Hillen: een deel van het forfait hoeft u niet op te tellen. Dat deel wordt elk jaar kleiner, tot nul in 2048. Hoe de schuld in box 3 meetelt, hangt af van de herziening van box 3 (mogelijk).

Latere leningen: per schulddeel 30 jaar

Elke verhoging na 2001 heeft een eigen termijn van 30 jaar. Sinds 2013 moet een nieuwe lening bovendien annuïtair of lineair worden afgelost om aftrek te houden. De schuld daalt dan, en de aftrek ook.

De WOZ-waarde eet de aftrek op

U trekt de rente af, maar telt het eigenwoningforfait op: 0,35% van de WOZ-waarde. Daalt de rente doordat u aflost, terwijl de WOZ-waarde stijgt, dan is het verschil na verloop van tijd nul. Dan krijgt u niets meer terug.

Een klein aflossingsvrij deel: vaak al niets

Rekenvoorbeeld: € 50.000 aflossingsvrij tegen 4% is € 2.000 rente per jaar. Bij een WOZ-waarde van € 600.000 is het forfait € 2.100. Is dit uw enige lening, dan is er geen teruggave meer. Heeft u ook andere leningdelen, dan telt de rente van alle delen samen.

Rekenvoorbeeld (fictief): na hoeveel jaar is de renteaftrek per saldo nul? Lening € 300.000 over 30 jaar, WOZ-waarde bij aankoop € 375.000, forfait 0,35%, aftrek tegen 37,56%.
RenteWOZ-stijging per jaarAnnuïteitLineair
1,5%5%na 16 jaarna 15 jaar
2%3%na 22 jaarna 20 jaar
2%5%na 19 jaarna 17 jaar
3%3%na 25 jaarna 23 jaar
4%3%na 27 jaarna 25 jaar

Bij een lage rente, zoals veel huiseigenaren tussen 2015 en 2021 vastzetten, is de aftrek dus na 15 tot 20 jaar op. Bij 4% duurt het langer, maar ook dan is het voordeel na 15 jaar ongeveer gehalveerd en na 20 jaar nog maar een derde van het begin. Is uw lening klein ten opzichte van de woningwaarde, dan gaat het sneller.

Conclusie: de renteaftrek werkt vooral als steun in de eerste 15 tot 25 jaar na aankoop, dus vooral voor starters en recente kopers. Wie lang geleden kocht tegen een lage rente, heeft er vaak weinig meer aan, ook zonder politiek besluit. Bij een recente lening of een hogere rente blijft de aftrek wel van belang.

Europa

Moet een hypotheek op uw 85e zijn afgelost, ook elders in Europa?

Een wettelijke leeftijdsgrens bestaat nergens in deze landen; het is bankbeleid. Wel verplicht de Europese hypotheekrichtlijn elke kredietgever tot een kredietwaardigheidstoets; de EBA-richtsnoeren vragen daarbij expliciet te kijken naar de periode na uw pensioen. In een aantal landen ligt de leeftijd waarop banken volledige aflossing verwachten lager dan de Nederlandse grens op 85 jaar, al is dat lastig te vergelijken: in Nederland mag er op 85 jaar nog een deel van de schuld staan.

Indicatief: gangbare bankpraktijk, geen wettelijke regels. Bronnen onderaan de pagina.
LandWettelijke grensGangbare bankpraktijk
NederlandNeeRabobank/Obvion: schuld hoogstens 70% van de woningwaarde op 85 jaar (maart 2027); ABN AMRO: hoogstens 50% (december 2026). Aflossingsvrij blijft mogelijk
DuitslandNee; de bank moet beoordelen of u kunt terugbetalenGeen maximumleeftijd; de lening moet binnen de statistische levensverwachting zijn afgelost. Vanaf ongeveer 60 jaar wordt goedkeuring lastiger
Verenigd KoninkrijkNeeGrote banken meestal 75 tot 80 jaar aan het eind van de looptijd; gespecialiseerde aanbieders tot 85 jaar of ouder
BelgiëNeeStrikt intern beleid per bank, gebaseerd op leeftijd en terugbetalingscapaciteit
FrankrijkNeeBanken eisen vrijwel altijd een overlijdensrisicoverzekering tot het einde van de looptijd. Daardoor ligt de eindleeftijd meestal tussen 70 en 80 jaar; tot 85 jaar kan in theorie, maar wordt zelden betaalbaar (bron over niet-ingezetenen)
SpanjeNeeDe meeste banken willen dat de hypotheek op 75 jaar is afgelost; de looptijd is hoogstens 40 jaar, voor niet-ingezetenen meestal hoogstens 25 jaar (bronnen over niet-ingezetenen)

Wat zeggen de ECB, de EBA en DNB?

  • Geen leeftijdsgrens, wel kapitaaleisen. De Europese Centrale Bank (ECB) houdt direct toezicht op de grootbanken, maar schrijft geen maximumleeftijd voor. Wel keurt zij de rekenmodellen goed waarmee een bank bepaalt hoeveel kapitaal zij tegenover een lening aanhoudt, en kan zij extra kapitaal eisen. Riskantere leningen, zoals aflossingsvrij op hoge leeftijd met weinig overwaarde, kosten meer kapitaal. Dat kan doorwerken in de rente en in het aanbod (waarschijnlijk). De Europese ondergrens voor eigen modellen (output floor) loopt op tot 72,5% in 2030; de Nederlandse ondergrens voor hypotheken vervalt op 30 november 2026. Zie het scenario 2035.
  • Wel: kunt u na uw pensioen blijven betalen? De EBA-richtsnoeren, waar de ECB en DNB op toezien, vragen banken om bij een looptijd tot na uw pensioen te beoordelen of uw inkomen dan nog toereikend is (punt 104). De woning mag geen reden zijn om een lening te geven die u niet kunt dragen (punt 97). De grenzen op 85 jaar zijn de manier waarop ABN AMRO en Rabobank en Obvion dat invullen.
  • Aflossingsvrij onder een vergrootglas. Circa 45% van de Nederlandse hypotheekschuld is (DNB, factsheet 16 januari 2026) aflossingsvrij. DNB besteedt daar sinds januari 2026 samen met de ECB extra aandacht aan, vanwege de afhankelijkheid van de woningwaarde en de onzekere betaalbaarheid op latere leeftijd. Veel van deze leningen lopen tegelijk af, rond 2035–2038 en 2047–2052. DNB vraagt banken, samen met de ECB, een goede balans te vinden tussen het volume aflossingsvrije leningen, hun eigen vermogen en de risico's die zij kunnen dragen, en het extra risico in de rente te verwerken. DNB vindt het aannemelijk dat het volume daardoor verder daalt. Tegelijk wijst DNB erop dat Nederlandse huishoudens relatief veel pensioenvermogen hebben, wat helpt om de schuld na pensionering te dragen. Een vast afbouwpercentage is niet openbaar bekend: wat de toezichthouders per bank verwachten, valt onder geheimhouding (DNB wees een Woo-verzoek hierover in april 2026 grotendeels af). Banken vullen het zelf in, onder meer door hun grens in 2026 te verlagen naar 30%. De EBA-richtsnoeren verplichten elke bank tot een eigen grens voor het aandeel van zulke leningen in haar portefeuille (punt 33 en bijlage 1); de hoogte daarvan verschilt per bank en is niet openbaar. In een onderzoek bij 37 banken (2024) noemde de ECB aflossingsvrije hypotheken een product met meer risico dan een gewone hypotheek. De AFM vindt het aannemelijk dat het volume verder daalt, maar benadrukt ook dat aflossingsvrij een passend product kan zijn: wie het nu en later kan betalen, moet zorgeloos kunnen blijven wonen, en bestaande klanten mogen door maatregelen van de bank niet onevenredig worden getroffen (januari 2026). Nieuw is de aandacht niet: DNB vroeg in 2017 al om het aflossingsvrije deel te beperken en de renteaftrek sneller af te bouwen.
  • Klimaat in de waardering. De ECB verwacht dat banken bij het waarderen van woningen letten op de ligging en de energie-efficiëntie. In de klimaatstresstest van 2022 rekende de ECB met overstromingsschade aan onderpanden. Een ECB-werkdocument (2025) vindt dat banken gemiddeld al een kleine renteopslag lijken te vragen bij fysiek klimaatrisico, met grote verschillen per bank; dat is onderzoek, geen standpunt van de ECB.
  • Renteaftrek. De IMF-staf adviseerde op 13 mei 2026 om de hypotheekrenteaftrek geleidelijk af te bouwen en de maximale lening te verlagen naar 90% van de woningwaarde. Ook de OESO adviseerde in juli 2025 de aftrek te beperken. Dat zijn adviezen, geen besluiten.
Feitencheck

Klopt het dat…

… de renteaftrek is verdwenen?

Nee. De hypotheekrenteaftrek bestaat nog, voor maximaal 30 jaar en tegen hoogstens 37,56% in 2026. Voor 2027 is 38,16% voorgesteld. Een besluit om de aftrek af te schaffen is er niet. Maar: voor schulden van vóór 2001 stopt de aftrek in 2031, en door de gestegen WOZ-waarde levert hij na 15 tot 25 jaar vaak niets meer op. Zie wie heeft straks nog renteaftrek?

… een slecht energielabel slecht te financieren is?

Niet volgens de leennormen. De standaard leenruimte gaat al uit van label E, F of G; een beter label geeft extra ruimte. Wel betaalt u meer aan energie, en volgens de EBA en de ECB mag de energie-efficiëntie meewegen in de waardering. Op termijn kan een slecht label de waarde drukken.

… een woning met achterstallig onderhoud niet te financieren is?

Meestal wel te financieren. De taxateur noteert het herstel; de geldverstrekker houdt dat bedrag vaak in een bouwdepot. Ook met NHG kunnen de kosten van achterstallig onderhoud worden meegefinancierd, binnen de normen. Het wordt lastig als het herstel niet binnen uw leenruimte past.

… een slechte fundering financiering onmogelijk maakt?

Niet automatisch. Bij funderingsrisicoklasse D of E in het taxatierapport is vaak eerst aanvullend onderzoek nodig, en dat kan de waarde en de voorwaarden raken. Sommige geldverstrekkers zijn terughoudend. Is herstel nodig, dan moet dat betaalbaar zijn.

… woningen met overstromingsrisico moeilijker te financieren zijn?

In Nederland nog niet. Er zijn geen algemene acceptatie-eisen voor overstromingsrisico. Wel is schade door een dijkdoorbraak meestal niet verzekerd. Elders in Europa rekenen banken al een risico-opslag; die kant kan het ook in Nederland op gaan.

Lees het scenario voor 2035

Veelgestelde vragen

Kort antwoord

Moet ik mijn aflossingsvrije hypotheek nu aanpassen?

Dat hoeft niet direct. Bij Rabobank, ABN AMRO, ING en ASN Bank verandert er niets aan uw bestaande aflossingsvrije deel zolang u uw hypotheek niet wijzigt; een nieuwe rentevaste periode telt niet als wijziging. Wel is het verstandig ruim voor het einde van de looptijd te kijken hoe u de schuld dan aflost of herfinanciert. Voor een schuld van vóór 2001 stopt de renteaftrek op 1 januari 2031.

Wat gebeurt er als mijn aflossingsvrije hypotheek afloopt?

Dan moet de schuld worden afgelost of opnieuw gefinancierd. Bij ABN AMRO en ING kan dat nog tot 50% van de woningwaarde aflossingsvrij, als u door de toets komt op inkomen, leeftijd en woningwaarde; bij ASN Bank tot 50% als het leningdeel vóór 1 januari 2030 afloopt, daarna 30%; bij Rabobank en Obvion zoekt de bank samen met u naar een oplossing. Bij ABN AMRO telt ook de grens op 85 jaar mee.

Wat is de grens op 85 jaar?

Sommige banken (ABN AMRO, Rabobank en Obvion) kijken hoeveel schuld er over is als de oudste aanvrager 85 wordt; dit is bankbeleid, geen wet. Bij ABN AMRO mag dat vanaf december 2026 hoogstens 50% van de woningwaarde zijn, bij Rabobank en Obvion vanaf maart 2027 hoogstens 70%.

Wat verandert er in 2027 aan de belasting op mijn woning?

Volgens de voorstellen van Prinsjesdag 2026 stijgt het hoogste aftrektarief voor hypotheekrente naar 38,16% en blijft het eigenwoningforfait 0,35%. Die voorstellen moeten nog door het parlement.

Moet mijn hypotheek op mijn 85e zijn afgelost?

Nee, niet volledig. Rabobank en Obvion staan vanaf maart 2027 hoogstens 70% van de woningwaarde aan schuld toe als u 85 wordt, ABN AMRO vanaf december 2026 hoogstens 50%. Er is geen wettelijke leeftijdsgrens; in een aantal andere landen (onder meer het Verenigd Koninkrijk en, volgens secundaire bronnen, Spanje en Frankrijk) verwachten banken vaak volledige aflossing rond 75 tot 80 jaar.

Is de hypotheekrenteaftrek afgeschaft?

Nee. De aftrek bestaat nog, voor maximaal 30 jaar en tegen hoogstens 37,56% in 2026; voor 2027 is 38,16% voorgesteld. Het IMF en de OESO adviseren geleidelijke afbouw, maar daarover is geen besluit genomen.

Heb ik straks nog hypotheekrenteaftrek?

Dat hangt af van uw lening. Voor een schuld die op 1 januari 2001 al bestond, stopt de aftrek op 1 januari 2031. Voor latere leningen geldt per schulddeel een termijn van 30 jaar. Daarnaast telt u het eigenwoningforfait op, 0,35% van de WOZ-waarde; is uw rente lager dan dat bedrag, dan krijgt u niets meer terug. Bij een lage rente is dat vaak al na 15 tot 20 jaar zo.

Waarom telt Rabobank mijn pensioen al vanaf mijn 52e mee?

Vanaf maart 2027 houden Rabobank en Obvion rekening met uw verwachte pensioeninkomen vanaf 15 jaar voor uw pensioen, in plaats van 10 jaar. Bij een AOW-leeftijd van 67 is dat vanaf uw 52e. Is uw pensioen lager dan uw huidige inkomen, dan kunt u daardoor minder lenen.

Verantwoording

Bronnen

Let op. Deze pagina is een momentopname van 22 oktober 2026 en geen advies. De voorwaarden van geldverstrekkers en de belastingvoorstellen kunnen nog wijzigen. Wat voor u geldt, hangt af van uw lening, uw bank en uw situatie.