Home › Regels nu en straks › Europa
Hypotheekregels in Europa
Wat in Nederland verandert, komt vaak uit Europa of is elders al gewoon. Hier leest u waar in Europa over gesproken wordt, wat andere landen al doen en wat dat voor uw hypotheek kan betekenen.
Zes Europese lijnen die uw hypotheek raken
Bij elke lijn staat hoe zeker die is: besloten (staat vast in regels of toezicht), waarschijnlijk of mogelijk (voorstel, advies of discussie).
Kapitaaleisen voor banken
Besloten regels; het effect op de rente is waarschijnlijk
De ECB houdt toezicht op de grootbanken, keurt hun rekenmodellen goed en kan extra kapitaal eisen. Door de Europese regels (CRR3) mag het kapitaal uit eigen rekenmodellen niet te ver onder de standaardmethode komen; die ondergrens loopt op tot 2030. Een hypotheek met weinig overwaarde, lasten die na het pensioen niet te dragen zijn, een schuld die bij overlijden blijft staan, of een woning met een slecht label of klimaatrisico, kost de bank meer kapitaal. Dat kan doorwerken in een hogere rente (waarschijnlijk).
Betaalbaar, ook na uw pensioen
Besloten
De Europese richtsnoeren voor kredietverlening (EBA) vragen banken om te beoordelen of u kunt blijven betalen als de looptijd tot na uw pensioen loopt, en om niet te lenen op de waarde van de woning alleen. Nederlandse banken vullen dat onder meer in met een pensioentoets en grenzen op 85 jaar; dat is bankbeleid, geen Europese regel.
Klimaat in de waardering
Besloten
De ECB verwacht sinds 2020 dat banken ligging en energie-efficiëntie meewegen in de waarde van het onderpand. Een ECB-werkdocument (2025) vindt dat banken gemiddeld al een kleine renteopslag lijken te vragen bij fysiek klimaatrisico, met grote verschillen per bank. Dat is onderzoek, geen standpunt van de ECB.
Zuiniger woningen
Besloten
De Europese gebouwenrichtlijn (EPBD IV) vraagt dat het gemiddelde energieverbruik van de woningvoorraad daalt: 16% in 2030 en 20 tot 22% in 2035 ten opzichte van 2020. Dat is een doel voor de hele voorraad, geen plicht per woning. Er komen renovatiepaspoorten en een herzien energielabel. Een slecht label kan daardoor steeds meer een financieel risico worden (waarschijnlijk).
Betaalbaar wonen en groene hypotheken
Mogelijk
De Europese Commissie presenteerde op 16 december 2025 haar eerste plan voor betaalbaar wonen. Een herziening van de Europese hypotheekrichtlijn, onder meer om groene hypotheken te stimuleren, wordt besproken maar is nog geen wetsvoorstel (stand oktober 2026). Die herziening is niet in een primaire bron van de Commissie gecontroleerd.
Renteaftrek afbouwen
Mogelijk
De IMF-staf adviseerde Nederland op 13 mei 2026 de renteaftrek geleidelijk af te bouwen en de maximale lening te verlagen naar 90% van de woningwaarde. Ook de OESO adviseerde in juli 2025 de aftrek te beperken. Het zijn adviezen; Den Haag beslist.
Wat elders al geldt
Een selectie. Regels verschillen per land en veranderen; deze tabel is een momentopname en geen volledig overzicht.
| Land | Renteaftrek eigen woning | Aflossing en leengrenzen | Wat opvalt |
|---|---|---|---|
| Nederland | Ja, hoogstens 37,56%, maximaal 30 jaar | Aflossen verplicht voor aftrek sinds 2013; lenen tot 100% van de waarde; grote banken: aflossingsvrij hoogstens 30% bij nieuwe hypotheken (sinds mei tot en met juli 2026) | – |
| Duitsland | Nee | Geen wettelijke leengrens; banken verwachten aflossing binnen de statistische levensverwachting. Er is geen maximumleeftijd, maar vanaf ongeveer 60 jaar wordt goedkeuring lastiger (bankbeleid) | Zonder aftrek is aflossen de norm en is eigen geld gewoon |
| Zweden | Ja, 30% (lager boven een drempel) | Wettelijke aflosplicht: 2% per jaar boven 70% van de waarde, 1% tussen 50 en 70%. Lenen tot 90% bij aankoop sinds 1 april 2026 (bijlenen hoogstens 80%); de extra aflosplicht bij een hoge lening ten opzichte van het inkomen is toen afgeschaft | Een wettelijke aflosplicht naar hoogte van de lening, die ook weer kan worden versoepeld |
| Ierland | Gewone aftrek afgebouwd; een tijdelijke belastingkorting op gestegen rente (Mortgage Interest Tax Credit) is verlengd tot en met 2026 | Leengrens: 4 keer het bruto-inkomen voor starters, 3,5 keer voor doorstromers; tot 90% van de waarde. Banken mogen een deel van de leningen daarboven verstrekken | Grenzen op inkomen én waarde, met een kleine uitzonderingsruimte |
| België | Vlaanderen: geen woonbonus meer voor nieuwe leningen sinds 2020 | De centrale bank stelt verwachtingen aan leningen met een hoge waarde; banken hanteren eigen leeftijdsbeleid | Afschaffen kan voor nieuwe leningen, met behoud voor bestaande |
| Verenigd Koninkrijk | Nee, afgeschaft in 2000 | Grote banken: meestal afgelost tussen 75 en 80 jaar; gespecialiseerde aanbieders gaan verder | Leeftijdsgrenzen zijn bankbeleid, maar wel marktstandaard |
| Denemarken | Ja, lager dan in Nederland: ongeveer 33,6% over de eerste DKK 50.000 rente (alleenstaand) en 25,6% daarboven (2026) | Een hypotheekinstituut leent hoogstens 80% van de waarde, gefinancierd met obligaties; daarboven een duurdere banklening. Wettelijk minimaal 5% eigen geld. Aflossingsvrij hoogstens 10 jaar en tot 60% van de waarde | Aftrek kan blijven, maar met minder fiscaal voordeel |
Wat dit voor uw situatie kan betekenen
Nederland is een van de weinige landen in Europa met ruime renteaftrek, lenen tot de volle woningwaarde en een groot deel aflossingsvrij; ook Denemarken kent renteaftrek en aflossingsvrij lenen. In veel landen gaat de richting naar minder fiscaal voordeel, meer aflossen en grenzen op inkomen, waarde en leeftijd (waarschijnlijk), al versoepelen sommige landen ook weer, zoals Zweden in 2026. Hoe snel en hoe streng Nederland volgt, is onzeker. Daarom werkt deze site met drie scenario's.
Bronnen
Voor de landen buiten Nederland zijn naast primaire bronnen ook secundaire bronnen gebruikt, zoals vakmedia en sites van adviseurs en banken. Waar een gegeven niet in een primaire bron is gecontroleerd, staat dat erbij.
- Riksdag: new mortgage rules (Zweden, 1 april 2026)
- Notar: new mortgage rules from April 1, 2026
- Central Bank of Ireland: mortgage measures
- Congressional Research Service: mortgage interest deduction, internationale vergelijking
- OESO: Mortgage finance across OECD countries
- OESO: Tax relief for home ownership
- Europese Commissie: European Affordable Housing Plan (16 december 2025)
- PwC: Budget 2026 Ierland, Mortgage Interest Tax Credit
- European Action Coalition: over het Europese plan voor betaalbaar wonen
- Finance Watch: een herziene hypotheekrichtlijn
- IMF: staff concluding statement Nederland, 13 mei 2026
- OESO: Economic Survey Netherlands 2025 (juli 2025)
- ECB: Guide on climate-related and environmental risks (november 2020)
- ECB Working Paper 3036 (werkdocument, geen ECB-standpunt)
- NL Times: IMF-advies over de Nederlandse woningmarkt
- Interhyp: geen maximumleeftijd voor een Baufinanzierung (Duitsland, september 2024)
- Interhyp FAQ: vanaf 60 jaar daalt de kans op goedkeuring (Duitsland)
- Danske Bank: guide to home loans (Denemarken: 80% hypotheeklening, minimaal 5% eigen geld)
- Expat Finance: Danish mortgage system explained (aflossingsvrij en renteaftrek 2026)
- Brightbox: maximum age for a mortgage in the UK
- Niet in een primaire bron gecontroleerd: de beoogde herziening van de Europese hypotheekrichtlijn, de verwachtingen van de Belgische centrale bank, en de gegevens over Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Frankrijk en Spanje die op sites van banken, bemiddelaars en adviseurs zijn gebaseerd (secundaire bronnen, met een mogelijk commercieel belang).
- ECB, EBA en CRR3: zie de bronnen bij regels nu en straks.
